کدهای اعدادی روی شیر پنوماتیک (مانند ۵/۲ یا ۳/۲) به چه معناست؟
کدهای اعدادی روی شیر پنوماتیک (مانند ۵/۲ یا ۳/۲) به چه معناست؟
مقدمه: زبان مشترک مهندسان اتوماسیون
هنگام خرید یا مطالعه نقشه سیستمهای پنوماتیک، حتماً با اصطلاحاتی نظیر شیر ۵/۲ (پنج دو)، شیر ۳/۲ (سه دو) یا شیر ۲/۲ (دو دو) مواجه شدهاید. این اعداد که به صورت کسری نوشته میشوند، در واقع فرمول و ساختار اصلی عملکرد شیر را مشخص میکنند.
فرمول کلی نامگذاری شیرها: وضعیت / راه (Port / Position)
فرمول کلی خواندن این اعداد به این صورت است:
تعداد وضعیتها (حالتها) / تعداد پورتها (راهها)
- عدد سمت چپ (صورت کسر): نشاندهنده تعداد پورتها یا راههای خروجی و ورودی هوا روی بدنه شیر است (مثلاً پورت ورود فشار، پورتهای خروجی به جک و پورتهای تخلیه اگزوز).
- عدد سمت راست (مخرج کسر): نشاندهنده تعداد وضعیتهای کاری است که شیر میتواند به خود بگیرد (مثلاً حالت غیرفعال و حالت فعال).
بررسی انواع متداول شیرهای پنوماتیک
۱. شیر ۲/۲ (دو راه – دو وضعیت)
سادهترین نوع شیر است. دارای یک ورودی و یک خروجی است و دو حالت دارد: باز (عبور جریان) یا بسته (قطع جریان).
- کاربرد: قطع و وصل ساده جریان هوا (مانند کلید برق تکپل).
۲. شیر ۳/۲ (سه راه – دو وضعیت)
دارای ۳ پورت (ورودی هوا، خروجی به سیلندر، تخلیه اگزوز) و ۲ وضعیت کاری است.
- کاربرد: راهاندازی سیلندرهای یکطرفه (که با فنر بازگشت به عقب برمیگردند). در حالت اول هوا وارد سیلندر میشود و در حالت دوم، هوای داخل سیلندر از طریق پورت تخلیه شیر خارج میشود.
۳. شیر ۵/۲ (پنج راه – دو وضعیت)
دارای ۵ پورت (۱ ورودی هوا، ۲ خروجی به سیلندر، ۲ خروجی تخلیه اگزوز) و ۲ وضعیت است.
- کاربرد: متداولترین شیر برای راهاندازی سیلندرهای دوطرفه (جکهایی که رفت و برگشت آنها با هوای فشرده انجام میشود).
۴. شیر ۵/۳ (پنج راه – سه وضعیت)
مانند شیر ۵/۲ است اما یک وضعیت سوم (حالت وسط یا وسطبسته/وسطباز) دارد.
- کاربرد: توقف سیلندر در اواسط کورس حرکتی و کنترل دقیقتر موقعیت شفت جک.