مقالات

انواع روش‌های تحریک شیر پنوماتیک کدامند؟

انواع روش‌های تحریک شیر پنوماتیک کدامند؟

انواع روش‌های تحریک شیر پنوماتیک کدامند؟

مقدمه: چگونه به شیر پنوماتیک فرمان دهیم؟

شیرهای پنوماتیک بر اساس اینکه چگونه اسپول داخلی آن‌ها حرکت می‌کند و مسیر هوا را تغییر می‌دهد، دسته‌بندی می‌شوند. به این فرآیند تحریک یا فرمان شیر (Actuation) می‌گویند. انتخاب روش تحریک به نوع طراحی ماشین‌آلات، دسترسی اپراتور و میزان اتوماتیک بودن خط تولید بستگی دارد.

۱. تحریک الکتریکی (برقی – Solenoid Operated)

محبوب‌ترین و پرکاربردترین روش در صنایع مدرن است. در این روش، از یک بوبین (سیم‌پیچ الکتریکی) استفاده می‌شود. با برقراری جریان برق (۱۲، ۲۴، ۱۱۰ یا ۲۲۰ ولت)، بوبین مغناطیسی شده و هسته داخلی را جذب می‌کند تا اسپول جابجا شود.

  • کاربرد: سیستم‌های تحت کنترل PLC، خطوط تولید اتوماتیک و بازوهای رباتیک.

۲. تحریک پنوماتیکی (بادی – Air Pilot Operated)

در این روش، نیازی به کابل‌کشی و جریان الکتریسیته نیست. شیر با استفاده از فشار یک جریان هوای ضعیف دیگر (که به آن هوای پایلوت می‌گویند) تحریک می‌شود.

  • مزایا: امنیت فوق‌العاده بالا در محیط‌های مستعد انفجار (ضد انفجار یا ضد جرقه) و مرطوب.
  • کاربرد: صنایع پتروشیمی، معادن، کارخانجات آرد و صنایع رنگ‌رزی.

۳. تحریک دستی و مکانیکی (Manual / Mechanical)

در این روش‌ها، عامل تغییر وضعیت شیر یک نیروی فیزیکی بیرونی است.

الف) تحریک دستی (Manual)

توسط اپراتور انسانی انجام می‌شود. انواع آن عبارتند از:

  • شیرهای اهرمی (Hand Lever)
  • شیرهای شستی یا دکمه‌ای (Push Button)
  • شیرهای پدالی (Foot Pedal) برای زمان‌هایی که دست اپراتور مشغول است.

ب) تحریک مکانیکی (Mechanical)

توسط قطعات متحرک ماشین‌آلات تحریک می‌شود. انواع آن شامل:

  • شیرهای میکروسوئیچی یا غلتکی (Roller Lever) که با برخورد شفت جک یا قطعه عبوری روی نوار نقاله فعال می‌شوند.
  • شیرهای فنری یا پینی (Plunger).

۴. تحریک ترکیبی (سولنوئید-پایلوت)

در بسیاری از شیرهای برقی بزرگ صنعتی، نیروی بوبین به تنهایی برای جابجا کردن اسپول بزرگ شیر کافی نیست. در این حالت، بوبین برقی ابتدا یک شیر پایلوت کوچک را فعال می‌کند و سپس فشار هوای خود سیستم، اسپول اصلی را حرکت می‌دهد. به این روش تحریک غیرمستقیم یا سولنوئید-پایلوت می‌گویند.

سیلندر پنوماتیک

شیر اکچویتور

شیر توپی پنوماتیک