مقالات

تجهیزات جانبی اکچویتور پنوماتیک کدام‌اند؟

تجهیزات جانبی اکچویتور پنوماتیک کدام‌اند؟

تجهیزات جانبی اکچویتور پنوماتیک کدام‌اند؟

اکچویتور پنوماتیک به تنهایی نمی‌تواند تمام نیازهای یک سیستم کنترل هوشمند را برآورده کند. برای اینکه بتوانیم وضعیت ولو را کنترل کنیم و ایمنی را تامین کنیم، نیاز به تجهیزات جانبی داریم. این لوازم جانبی عملکرد اکچویتور را بهبود بخشیده و امکان اتصال به سیستم‌های اتوماسیون را فراهم می‌کنند.

پوزیشنر (Positioner)

مهم‌ترین تجهیزات جانبی، پوزیشنر است. پوزیشنر وظیفه دارد ساقه ولو را دقیقاً در موقعیت درخواستی قرار دهد. آن‌ها سیگنال کنترلی (مثلاً 4-20 میلی‌آمپر) را دریافت کرده و فشار هوای لازم به اکچویتور را تنظیم می‌کنند. بدون پوزیشنر، دقت کنترل ولو بسیار پایین است. پوزیشنرها می‌توانند مکانیکی یا الکتروپنوماتیک باشند. مدل‌های هوشمند امکان دیاگنوز و کالیبراسیون از راه دور را نیز فراهم می‌کنند. استفاده از پوزیشنر باعث کاهش خطای کنترل و افزایش سرعت پاسخ می‌شود.

لیمیت سوئیچ باکس (Limit Switch Box)

برای اینکه بدانیم ولو باز است یا بسته، از لیمیت سوئیچ باکس استفاده می‌شود. این جعبه روی اکچویتور نصب می‌شود و با حرکت میله اکچویتور عمل می‌کند. داخل آن سوییچ‌های مکانیکی یا مغناطیسی قرار دارد که سیگنال الکتریکی (رله) ارسال می‌کنند. این سیگنال‌ها به اتاق کنترل (PLC) ارسال شده و روی تابلوی نشانگر (HMI) ولو را نشان می‌دهند. لیمیت سوئیچ‌ها برای کنترل فرآیند و جلوگیری از برخورد پمپ‌ها و سیستم‌های دیگر ضروری هستند.

شیرهای سولنوئیدی (Solenoid Valves)

شیرهای سولنوئیدی برای کنترلت جهت چرخش اکچویتور استفاده می‌شوند. با برقدار شدن سولنوئید، جریان هوا تغییر جهت می‌دهد و ولو باز یا بسته می‌شود. در عملکرد تک‌ضربه (Single Acting)، یک شیر سولنوئید 3/2 استفاده می‌شود. در عملکرد دوضربه (Double Acting)، شیرهای 5/2 یا 5/3 مورد نیاز است. این شیرها می‌توانند دستی (Hand Override) داشته باشند تا در صورت قطع برق بتوان ولو را به صورت دستی عمل کرد.

شیرهای کنترل سرعت (Flow Control Valves)

برای تنظیم سرعت حرکت اکچویتور، از شیرهای کنترل سرعت یا نیدل ولو (Needle Valve) استفاده می‌شود. این شیرها معمولاً روی لوله‌های هوای ورودی به اکچویتور نصب می‌شوند. با بستن پیچ نیدل، سرعت خروج هوا کاهش یافته و اکچویتور کندتر حرکت می‌کند. تنظیم سرعت برای جلوگیری از ضربه ناگهانی ولو در انتهای بازشدن ضروری است. ضربه شدید باعث آسیب به سیت و پلاگ ولو و همچنین سیستم‌های لوله‌کشی می‌شود.

دستگیره دستی و فیلتر هوا

دستگیره‌های دستی (Handwheel) برای زمانی که هوای فشرده در دسترس نیست، کاربرد دارند. با چرخاندن دستگیره می‌توان ولو را به صورت مکانیکی باز یا بسته کرد. همچنین، فیلترهای کوچک هوا روی ورودی اکچویتور برای محافظت نهایی از آن نصب می‌شوند.

انتخاب و ترکیب صحیح این تجهیزات جانبی، یک اکچویتور ساده را به یک سیستم کنترلی کامل و مطمئن تبدیل می‌کند.